Αρχική arrow Νομικός Βοηθός arrow Νομικές Μελέτες arrow Εφαρμογή του 300 ΑΚ επί ζημιωθέντων ευθυνομένων κατά τα λοιπα

Εφαρμογή του 300 ΑΚ επί ζημιωθέντων ευθυνομένων κατά τα λοιπα

Έχει γραφτεί από Χαρά Γιαννοπούλου
Τετάρτη, 26 Αύγουστος 2009

Σε ό,τι αφορά στο θέμα της εφαρμογής της διάταξης 300 ΑΚ και στην περίπτωση που ο ζημιωθείς ναι μεν δεν συνετέλεσε από δικό του πταίσμα στη ζημία, πλην όμως αν ο ίδιος ήταν ο ζημιώσας, θα ευθυνόταν από άλλο λόγο ευθύνης σε αποζημίωση π.χ. διακινδύνευση, μάλλον το άρθρο 300 ΑΚ δεν θα μπορούσε εντελώς αβίαστα να εφαρμοσθεί και σε αυτήν την περίπτωση.

Πρώτιστα, ο λόγος είναι κυρίως διότι όταν ο νομοθέτης διηύρηνε το λόγο ευθύνης και εισήγαγε την αντικειμενική ευθύνη από διακινδύνευση εις βάρος εκείνου που είχε στην κατοχή του μια ιδιαίτερη πηγή κινδύνου π.χ. ένα αυτοκίνητο ή ένα ζώο, νοούσε τον τελευταίο υπό την έννοια του δράστη, του ζημιώσαντος, του ενεργητικού υποκειμένου που προκαλεί σε άλλον τη ζημία και όχι του θύματος, του ζημιωθέντος, του παθητικού υποκειμένου που δέχεται τη ζημία.

Ναι μεν και στις δύο περιπτώσεις , ο ιδιοκτήτης είναι κάτοχος της επικίνδυνης πηγής, ωστόσο στην πρώτη περίπτωση ενεργεί, πράττει, θέτει σε εφαρμογή τον κίνδυνο που ελλοχεύει στο πράγμα και πιθανώς δεν είχε εκδηλωθεί πριν την πρόκληση του ατυχήματος, στη δε δεύτερη περίπτωση ο ιδιοκτήτης του επικίνδυνου πράγματος ζημιώνεται ο ίδιος, δηλ. δεν κάνει τίποτε, απλώς αποδέχεται μία ζημία, συνεπώς ο ίδιος δεν πράττει ουδέν για να ενεργοποιήσει ή να υποδαυλίσει τον κίνδυνο.

Συνεπώς γιατί θα πρέπει να επωμισθούν την ίδια έννομη συνέπεια ως προς το βάρος ευθύνης τους και ο ζημιώσας και ο ζημιωθείς από και με μόνο το γεγονός ότι κατέχουν μία πηγή κινδύνου στα χέρια τους, τη στιγμή που αντιμετωπίζονται από εντελώς διαφορετικό νομικό πρίσμα στη μία και στην άλλη περίπτωση;

Δεύτερον θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι λόγω του εξαιρετικού χαρακτήρος που λαμβάνουν οι διατάξεις της ευθύνης από διακινδύνευση σε σχέση με τον κανόνα, δηλ. την ευθύνη από υπαιτιότητα, όπου ο νομοθέτης θέλησε να εισαγάγει εξαίρεση από τον κανόνα του δικαίου της αποζημίωσης, το έπραξε ρητά(όπως έκανε εισάγοντας ως περίπτωση εξαιρετικής αντικειμενικής ευθύνης, την ευθύνη από διακινδύνευση). Την τελευταία όμως τη θέσπισε μόνον εις βάρος εκείνου που σε κάθε περίπτωση πρόκλησης ζημίας θεωρείται ζημιώσας, είναι δηλ. ενεργητικό υποκείμενο και όχι ζημιωθείς, παθητικό υποκείμενο.

Πουθενά δε λέει ο νόμος για την ευθύνη από διακινδύνευση ότι ο ιδιοκτήτης ή κάτοχος επικίνδυνων πραγμάτων θα πρέπει να επωμισθεί τον κίνδυνο που απορρέει από αυτά και σε περίπτωση που η ζημία προκαλείται σε αυτόν τον ίδιο, ο οποίος είναι πλέον το θύμα και όχι ο θύτης!

Αν ο νομοθέτης ήθελε να εισάγει και στην αντικειμενική ευθύνη μια τέτοια ρύθμιση ομοιάζουσα με το 300 ΑΚ ,θα το είχε πράξει όπως αντιστοίχως έκανε, εισάγοντας το εξαιρετικό δίκαιο της ευθύνης από διακινδύνευση , σπάζοντας έτσι το δόγμα της κλασσικής ευθύνης σε αποζημίωση λόγω υπαιτιότητας.

Τρίτον, δικαιοπολιτικά δεν θα ήταν ορθό κατά τη γνώμη μου, να επωμισθεί το ίδιο βάρος ευθυνών ο ιδιοκτήτης-κάτοχος επικίνδυνων αντικειμένων όταν, από τη μία μεριά είναι αυτός που ζημιώνει και όταν από την άλλη είναι αυτός που ζημιώνεται.

Και αυτό διότι πάντοτε το θύμα είναι περισσότερο άξιο προστασίας απ’ ότι ο θύτης…Έτσι και μόνο λόγω του γεγονότος ότι ο κύριος που έχει στην κατοχή του ένα επικίνδυνο αντικείμενο φέρει αντικειμενικά ευθύνη για οιαδήποτε ζημία προκληθεί από τη λειτουργία του και έτσι διευρύνονται κατά μεγάλο μέρος οι περιπτώσεις ευθύνης του, αρκεί για να μην του καταλογίσουμε το ίδιο βάρος ευθύνης και στην περίπτωση που ο ίδιος δέχεται τη ζημία από τρίτον, διότι τότε θα επιβαρυνόταν υπερβολικά η ήδη επιβαρυμένη-διευρυμένη ευθύνη του.

Επιπρόσθετα κάτι που θα μπορούσε να αποτελέσει ισχυρό επιχείρημα υπέρ αυτής της θέσης, είναι και το γεγονός ότι στη μεν περίπτωση της αντικειμενικής ευθύνης από διακινδύνευση, ο κάτοχος του κινδύνου ευθύνεται μόνον αν εξαιτίας της λειτουργίας του επικίνδυνου αντικειμένου προξενήθηκε εις τρίτον ζημία κατά αιτιώδη τρόπο και όχι απλώς επειδή κατέχει ένα επικίνδυνο αντικείμενο. Η κατοχή από μόνη της ενός τέτοιου αντικειμένου δίχως την πρόκληση κατά αιτιώδη διαδρομή μίας περαιτέρω ζημίας σε τρίτο δεν δημιουργεί ευθύνη.

Με βάση τα ως άνω αν δεχθούμε ότι το 300ΑΚ εφαρμόζεται και στην περίπτωση που ο ζημιωθείς ναι μεν δεν συνετέλεσε στη ζημία από πταίσμα του, ωστόσο επειδή είναι κάτοχος ενός επικίνδυνου αντικειμένου θα πρέπει να επωμισθεί και όλους τους κινδύνους που θα μπορούσαν να προξενηθούν από αυτό και συνεπώς αν δε λάβει τα κατάλληλα μέτρα για τον περιορισμό τους θα πρέπει να μπορεί να μειωθεί η εις αυτόν οφειλόμενη αποζημίωση από ζημία που τρίτος προξένησε στο αντικείμενο, τότε καταλήγουμε στο λανθασμένο συμπέρασμα ότι ο κάτοχος ενός κινδυνώδους αντικειμένου θα πρέπει να ευθύνεται ανά πάσα στιγμή από και με μόνο το γεγονός ότι κατέχει ένα ζημιογόνο αντικείμενο , ανεξάρτητα αν στη συγκεκριμένη περίπτωση ο κίνδυνος που πηγάζει από το πράγμα, συνετέλεσε πράγματι συντρεχόντως προς την πράξη του τρίτου ζημιώσαντος , στην επέλευση ή στην έκταση της ζημίας, σε σημείο ώστε να μειώσει την οφειλόμενη  στον κάτοχο-ζημιωθέντα αποζημίωση κατά αναλογικήν εφαρμογήν του 300 ΑΚ.

Το ζητούμενο δηλαδή για να εφαρμοσθεί το 300 ΑΚ και σε αυτήν την περίπτωση είναι, αν υπάρχει αιτιώδης συνάφεια  ανάμεσα στον κίνδυνο από το πράγμα και στη ζημία του ζημιωθέντος-κατόχου του επικίνδυνου πράγματος. Αν υπάρχει, αν δηλαδή στη βλάβη του ζημιωθέντος συνετέλεσε και κατά ένα μέρος ο κίνδυνος από τη λειτουργία του πράγματος, τον οποίο ώφειλε και μπορούσε ο κάτοχός του στη συγκεκριμένη περίπτωση και όχι γενικά και αφηρημένα να προβλέψει, τότε μπορεί να μειωθεί η εις αυτόν οφειλόμενη αποζημίωση.

Τέλος, ορμώμενη ειδικά από το τελευταίο, για να κριθεί αν συνετέλεσε αιτιωδώς στην έκταση της ζημίας που προκλήθηκε από τρίτον στον κάτοχο επικίνδυνου αντικειμένου, ο κίνδυνος από τη λειτουργία του πράγματος τον οποίο ο κάτοχός του παρέλειψε να περιορίσει επωμιζόμενος τις ευθύνες από αυτήν του την παράλειψη και να μειωθεί η οφειλόμενη εις αυτόν αποζημίωση κατά 300 ΑΚ, θα πρέπει να ερευνηθεί αν η ζημία- λαμβανομένου υποψιν του κινδύνου από τη λειτουργία του πράγματος, θα προκαλείτο στη συγκεκριμένη στιγμή, στο συγκεκριμένο τόπο και χρόνο κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο με αυτόν με τον οποίο πραγματοποιήθηκε μέσω της πράξης του ζημιώσαντος. Μόνον τότε ο κίνδυνος αυτός θα θεωρηθεί ότι συνετέλεσε αιτιωδώς και συντρεχόντως με την πράξη του ζημιώσαντος στην επέλευση- έκταση της ζημίας και θα μπορούσε τότε να εφαρμοσθεί το 300 ΑΚ και να επωμισθεί ο ζημιωθείς ένα μέρος της ζημίας του.

Αν όμως η ζημία ούτως ή άλλως θα επερχόταν με μόνη την πράξη του τρίτου ζημιώσαντος και δεν θα επεκτεινόταν λόγω του κινδύνου από τη λειτουργία του πράγματος, τότε ο τελευταίος δεν αποτελεί πρόσφορο αιτιώδη όρο στην συντέλεση ή έκτασή της ,οπότε θα οφειλόταν πλήρης αποζημίωση στον κάτοχο του επικίνδυνου αντικειμένου μη εφαρμοζομένης εδώ της διάταξης του 300 ΑΚ .

Συμπερασματικά, κατά την άποψή μου, δεν μπορούμε να επιβάλλουμε στον κάτοχο ενός επικίνδυνου αντικειμένου μία γενική και αφηρημένη υποχρέωση φροντίδας κ επιμέλειας του πράγματος με στόχο τον περιορισμό της ζημιογόνου ενέργειάς του, που να εξικνούται  σε βαθμό που αν ο κάτοχός του δεν πράττει τα ως άνω να επωμίζεται το βάρος αυτής του της παράλειψης( μέσω της μείωσης της οφειλόμενης σε αυτόν αποζημίωσης κατά το 300 ΑΚ), σε περίπτωση που η ζημία προξενείται σε αυτόν και αυτός είναι το θύμα και ο ζημιωθείς.

Και αυτό διότι ο κάτοχος ενός επικίνδυνου πράγματος, δεν μπορεί ούτε οφείλει να προβλέψει εκ των προτέρων ότι κάποιος τρίτος πρόκειται να του προξενήσει ζημία στο πράγμα, ώστε να λάβει τα κατάλληλα μέτρα να περιορίσει τη ζημία και τον κίνδυνο, συνεπώς τέτοια εξειδικευμένη υποχρέωση δεν έχει.

Ναι μεν λοιπόν βαρύνεται με ένα γενικό καθήκον επιμέλειας του κινδυνώδους πράγματος, όχι όμως και με ένα εξειδικευμένο καθήκον που να φτάνει σε σημείο να επιβάλλει στον κάτοχο να φροντίζει να διατηρεί το κινδυνώδες αντικείμενο σε τέτοια κατάσταση ώστε να μπορεί να περιορίζει στην πράξη τη ζημία κ την έκτασή της, σε περίπτωση πρόκλησης ζημίας στο πράγμα από τρίτον στο μέλλον.

Και αυτό διότι πολύ απλά ο κάτοχος δεν μπορεί να προβλέψει το μέλλον και τις πιθανές ζημίες που θα μπορούσαν να προκληθούν επί του πράγματός του, ώστε να επωμισθεί αυτό το εξειδικευμένο-αυξημένο μέτρο επιμέλειας, με αποτέλεσμα αν δεν το πράξει να βαρύνεται με τις συνέπειες του 300ΑΚ.

Μια τέτοια υποχρέωση φροντίδας και επιμέλειας του επικίνδυνου πράγματος, ενεργοποιείται σε εξειδικευμένες περιπτώσεις που διαγιγνώσκεται εν τοις πράγμασι συγκεκριμένη πιθανότητα να ζημιωθεί ΤΡΙΤΟΣ από τη λειτουργία του πράγματος.

Σε αυτήν όμως την περίπτωση ο κάτοχος του αντικειμένου θα είναι το ενεργητικό υποκείμενο, ο ζημιώσας, όχι αυτός που ζημιώνεται.

Τελευταία ενημέρωση Τρίτη, 15 Σεπτέμβριος 2009

0 Σχόλια

Δεν υπάρχουν σχόλια. Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο!

Υποβολή σχολίου
Δεν θα δημοσιευθεί

Ειδοποίησέ με μέσω e-mail σε απαντήσεις
Συλλαβισμός Συλλαβισμός

Πρόσφατες Αναρτήσεις

Ημερολόγιο Εκδηλώσεων
Δευ Τρι Τετ Πεμ Παρ Σαβ Κυρ
48 Νοέ Νοέ Νοέ Νοέ 01 02 03
49 04 05 06 07 08 09 10
50 11 12 13 14 15 16 17
51 18 19 20 21 22 23 24
52 25 26 27 28 29 30 31
Προσεχείς εκδηλώσεις:

Δεν υπάρχουν προσεχείς εκδηλώσεις.

Επικαιρότητα

Best viewed with any browser Best viewed in 1280x1024

Σχεδιάστηκε από
Powered by Elxis CMS
Η πρόσβαση στην ιστοσελίδα και η χρήση του περιεχομένου και των υπηρεσιών της προϋποθέτει και συνεπάγεται την ανεπιφύλακτη αποδοχή των Όρων Χρήσης, τους οποίους παρακαλείστε να διαβάσετε προσεκτικά.
LawyersVoice.gr - Copyright 2008-
RSS 0.91 RSS 1.0
RSS 2.0 ATOM 0.3
OPML