Αρειος Πάγος: Μικρότερες οφειλές από τα πανωτόκια

Σε ουσιαστική συρρίκνωση των ποσών που οφείλουν στις τράπεζες χιλιάδες δανειολήπτες, κυρίως λόγω πανωτοκίων, οδηγεί δικαστική απόφαση. Ο Αρειος Πάγος με απόφαση - ανάσα για τους δανειολήπτες, με αφορμή αγροτικά δάνεια, αποκρούει ως εσφαλμένο και μη νόμιμο τον τρόπο, με τον οποίο οι τράπεζες εφάρμοζαν τουλάχιστον την τελευταία 6ετία τις ευνοϊκές ρυθμίσεις για τα πανωτόκια, φροντίζοντας να εξαιρούν από αυτές τους περισσότερους δανειολήπτες και αυξάνοντας τα χρέη τους.

Ερμηνεία
Η εσφαλμένη ερμηνεία στο σύνολο των νομοθετικών ρυθμίσεων για τις οφειλές από ανατοκισμό (νόμοι 2789/00, 2312/01, 3259/04 και 3723/08) οδηγούσε στη διόγκωσή τους, αλλά και στον αποκλεισμό από την απαγόρευση πλειστηριασμών, με συνέπεια να βγαίνουν «στο σφυρί» διάφορα περιουσιακά στοιχεία, για τα οποία μπορούν εκ των υστέρων να αναζητηθούν αποζημιώσεις δια της δικαστικής οδού.

Η σχετική νομοθεσία πρόβλεπε, ανάλογα με τη χρονική περίοδο που είχε ληφθεί το δάνειο, μία διαβάθμιση σε τρόπο, ώστε η συνολική οφειλή να μην ξεπερνά το διπλάσιο ή το τριπλάσιο ή το τετραπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου. Οι τράπεζες εκμεταλλευόμενες τις αλλεπάλληλες νομοθετικές αλλαγές και κάποιες ασάφειες των νομοθετημάτων, προσπαθούσαν να αυξήσουν τις οφειλές στο ανώτατο όριο, ακόμα και όταν αυτό περιορίστηκε από το τετραπλάσιο στο τριπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου, με τον ν. 3259/04.

Παράλληλα θεωρούσαν ότι είχαν καταργηθεί οι διαβαθμίσεις στο ύψος της συνολικής οφειλής (ανάλογα με τον χρόνο δανεισμού) αξιώνοντας για όλα τα μετά το 1990 δάνεια, να καταβληθεί το τριπλάσιο, αντί για το διπλάσιο του κεφαλαίου. Επίσης οι τράπεζες εξέταζαν κάθε δάνειο ξεχωριστά για τον υπολογισμό της οφειλής, αντί να συνυπολογίζουν το συνολικό κεφάλαιο όλων των δανείων, με αποτέλεσμα πολλοί δανειολήπτες να εξαιρούνται και να μην μπορούν να κάνουν χρήση των ευνοϊκών γι’ αυτούς ρυθμίσεων.

Το Α' τμήμα του Αρείου Πάγου ανοίγει τον δρόμο για σημαντικές ανατροπές και περιορισμό αναδρομικά τεράστιων κονδυλίων που οφείλονται από δανειολήπτες, αποκρούοντας τον τρόπο υπολογισμού της συνολικής οφειλής που επιχειρούσε να κάνει η Αγροτική Τράπεζα και δικαιώνοντας έναν αγρότη δανειολήπτη. Ο Αρειος Πάγος απέκρουσε τον τραπεζικό ισχυρισμό ότι έπρεπε να γίνει ιδιαίτερος υπολογισμός ξεχωριστά για κάθε δάνειο, επικυρώνοντας τη θέση του Εφετείου.

Η απόφαση
Στην αρεοπαγιτική απόφαση 26/10 που υιοθέτησε εισήγηση του αρεοπαγίτη Δ. Τίγγα, επισημαίνεται ότι με τη νομοθετική υποχρέωση για τις τράπεζες να επανακαθορίσουν τις οφειλές των δανειοληπτών, το ανώτατο όριο του τετραπλασίου στις απαιτήσεις από κάθε δανεισμό ή πίστωση, μειώθηκε στο τριπλάσιο με τον ν. 3259/04.

Παράλληλα όμως -υπογραμμίζει ο Αρειος Πάγος- «δεν καταργήθηκαν οι διαβαθμίσεις των οφειλών ανάλογα με τον χρόνο κλεισίματος του λογαριασμού, ούτε αποκλείσθηκαν από τη ρύθμιση εκείνες οι οφειλές που δεν υπερέβαιναν το τριπλάσιο του ληφθέντος κεφαλαίου». Ετσι, ανοίγει ο δρόμος για να μειωθεί τουλάχιστον κατά το 1/3 το ύψος της οφειλής για δάνεια μετά το 1990.