Η Υπεράσπιση

Αγαπητέ συνάδελφε,

Το τελευταίο καιρό, όπως κι εσύ θα έχεις ακούσει, ότι έχουμε μια σημαντική αύξηση, στον αριθμό των ποινικών υποθέσεων, σε σημείο μάλιστα, να συνεδριάζουν κάθε μέρα περισσότερα από τριάντα (30) Ποινικά Δικαστήρια στην Αθήνα, και από παντού ακούγονται φωνές διαμαρτυρίας, για το φαινόμενο αυτό της "Ποινικοποίησης" που αγκαλιάζει όλους τους τομείς της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ζωής μας.

Ο Δρόμος της "ποινικοποίησης" της ζωής μας, με την καθημερινή πρόσθεση νέων ποινικών αδικημάτων, πλην μιας μοναδικής εξαιρέσεως για την άμβλωση, που άλλαξαν τις προϋποθέσεις, δεν οδηγεί πουθενά, απλώς μεταθέτει χρονικά τα προβλήματα, αναπροσανατολίζει την κοινή γνώμη, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν τα θεραπεύει.

Το θέμα μας όμως δεν είναι αυτό, εμείς πρέπει να περιορισθούμε στην αποστολή του δικηγόρου στην ποινική δίκη.

Ειδικότερα θα ασχοληθούμε με την "ποινική δικηγορία" όπως συνηθίζεται να λέγεται και περισσότερο με τον ρόλο του υπερασπιστή, που είναι πάντοτε ρόλος πρωταγωνιστικός.

Βέβαια θα έχεις έλθει σε κείνη τη δεινή θέση της δικηγορίας, που ήρθανε όλοι όσοι πέρασαν από τα σκαλιά της Δικαιοσύνης.

Όσα εφόδια και αν διαθέτεις, όσο θάρρος και αυτοπεποίθηση κι αν έχεις, όση και να είναι η κατάρτιση σου, όποια και αν είναι η εμφάνιση σου και η ευφράδεια σου, δεν θα μπορέσεις να ξεπεράσεις το "τρακ" της ευθύνης, τουλάχιστον στα πρώτα χρόνια της δικηγορίας σου, όταν μετέρχεσαι τον υπερασπιστή στη ποινική δίκη, ένα δύσκολο και υπεύθυνο έργο, αλλά ταυτόχρονα ωραίο, συναρπαστικό, που αγγίζει την έννοια του θείου.

Ένα βουνό, αν θέλεις, για τον νέο δικηγόρο, που ώρες μονολογεί, σημειώνει, αποστηθίζει, διαγράφει, ρωτάει, μαθαίνει από έξω και γενικά προετοιμάζεται για την μεγάλη και υπεύθυνη στιγμή.

Είναι η στιγμή της ευσυνειδησίας, η στιγμή της μεγαλουργίας, ο πελάτης κατηγορούμενος αντιμέτωπος με τη νέμεση και ο δικηγόρος στο ιερό λειτούργημα του υπερασπιστή.

Ένα ολόκληρο βουνό που πρέπει να το μετακινήσεις με τα χέρια σου. Μην φοβάσαι όμως, δεν είναι τίποτα, μα απολύτως τίποτα, χρειάζεται έξω απ' όλα τα άλλα - τα παραπάνω - που πρέπει να υπάρχουν και είναι προϋπόθεση το θράσος, ναι, καλά διάβασες, το θράσος.

Ξέρω την αντίδραση σου, αμέσως θα σαι απορριπτικός και θα βροντοφωνάξεις, εκείνο το ποτέ, ίσως πετάξεις το κείμενο αυτό που διαβάζεις και θα αρχίζεις να με βρίζεις.

Κι όμως την ώρα που θα 'ρθεις ενώπιος ενωπίω, θα με καταλάβεις, θα καταλάβεις πως όλα τα άλλα τα εφόδια που χρειάζονται, μένουν ανενεργά και θάβονται, αλλά δίχως, εκείνο που σου γράφω, το θράσος, που είναι μια συμπύκνωση από μικρές ποσότητες θάρρους. Αλλά έχει και παραπέρα, γιατί αν το θράσος συνοδεύεται από αμάθεια και ακαταρτισία, σε περιμένει σίγουρα η γελοιοποίηση και η καταβαράθρωση σου, σαν επαγγελματία και άνθρωπο.

Αν όμως συνοδεύεται απ' όλα τα εκμεταλλεύσιμα στοιχεία που διαθέτεις, σε περιμένει η άνοδος, που είναι θέμα του χεριού σου.

Μην δειλιάζεις, σε τρεις περιπτώσεις δεν επιτρέπεται η δειλία - όπως ξέρεις - στον πόλεμο, στον έρωτα και στην υπεράσπιση του κατηγορουμένου.

Πρόσεχε, μην καταπιαστείς με την μεγαλειότητα της υπεράσπισης και σου φύγουν μέσα απ' τα χέρια σου, απλά πράγματα και αυτά είναι η γνώση της δικογραφίας, η εκμετάλλευση της αδυναμίας των μαρτύρων όταν μάλιστα έχεις διαπιστώσει ότι λένε ψέματα, η ετοιμότητα σου σε επίπεδο συνεχή, η έξυπνη και έγκαιρη χρήση του εγγράφου και προ πάντων, η σύγκλιση όλων αυτών των στοιχείων στην προσπάθεια για την επιτυχή εκμετάλλευση Δικαστού ή Δικαστών και Ενόρκων.

Κι ας θυμηθούμε και τον Καβάφη

"Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,

τον άγριο Ποσειδώνα, δεν θα συναντήσεις,

αν δεν τους κουβανείς μες στην ψυχή σου,

αν η ψυχή σου δεν τους στήνη εμπρός σου..."

Εννοώ τον Εισαγγελέα.

Εδώ υπάρχουν δύο τρόποι, που πρέπει να ακολουθήσεις, ο ένας τρόπος είναι να διαδηλώσεις την μόνιμη αντίθεση σου, μη αφήνοντας τον ούτε στιγμή αν σου ξεφύγει από τα χέρια σου, ο προσανατολισμός του πάνω στην κατηγορία.

Ο άλλος τρόπος είναι το απρόοπτο, στο ξετίναγμα των μαρτύρων και των επιχειρημάτων και των ερωτήσεων και μην ξεχνάς το βασικότερο, φρόντισε από το Προεδρικό τιμόνιασμα της δίκης, να υιοθετήσεις και να φωτίσεις όσα στοιχεία σε συμφέρουν και που πάνω τους θα σταθεί ο Πρόεδρος και το Δικαστήριο.

Σ' αυτή τη θέση σου, να είσαι ουσιαστικός και δείξε όλες σου τις δυνατότητες, μια υπεράσπιση είναι συνισταμένη όλων αυτών των στοιχείων.

Αν κάτι δεν σε βοηθάει, π.χ. η φωνή σου ή η ευφράδεια σου ή η εμφάνιση σου, να είσαι βέβαιος πως μπορείς να τα ξεπεράσεις, όλα είναι του χεριού σου - αρκεί να εξουσιάζεις τις αδυναμίες σου.

Βέβαια πολλά είπαμε, μα είναι τόσα λίγα, για την στιγμή αυτή του δικηγόρου, που είναι η κορυφή.

Πρέπει να συνεχίσουμε, αλλά προς το παρόν, δεν έχουμε παρά να σου ευχηθούμε καλή επιτυχία.

-------------------------------------------------
* "Γράμματα σ' ένα νέο Δικηγόρο", Αρχείο Νομολογίας, Περίοδος Β΄ (ΜΘ') 1998, σελ. 319 -320.

Σημείωση: Τα "Γράμματα" αυτά σε σειρά πρωτοδημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα "Δικηγορικός Τύπος" με εκδότη τον Κων/νο Δερνιτσιώτη και Διευθυντή του συντάκτη τους τα έτη 1975-1977. Η μόνη διαφορά στη σημερινή τους αναδημοσίευση είναι η προσαρμογή του κειμένου στη δημοτική γλώσσα. Θερμές ευχαριστίες στην κόρη του αποβιώσαντος Νικολάου Αγγ. Μακρή, Βιολέττα Ν. Μακρή που είχε την καλοσύνη να μάς παραχωρήσει το δικαίωμα δημοσίευσης των πραγματικά εξαίρετων αυτών κειμένων.