Should I stay OR Should I Go?

της Φιλοθέης Βαρσαμή

Είναι κλισέ, αλλά είναι αλήθεια: η οικονομική κρίση στην επαφή της με το μεσογειακό ταπεραμέντο πήρε διαστάσεις ασύμμετρης απειλής και, με όχημα τις οικονομικές αρρυθμίες, δημιούργησε και εξακολουθεί να δημιουργεί παράπλευρα προβλήματα ακόμα και σε ζητήματα που αρχικά δεν τα υπολογίζαμε στις «απώλειες». Ένα εξ αυτών, αρκούντως σημαντικό, είναι η μετανάστευση απελπισμένων ή/και προνοητικών νέων για άλλη γη για άλλα μέρη, πιο φιλικά προς τον χρήστη: Όχι ότι δεν έχουμε τον διχασμό και την πόλωση στο αίμα μας, αλλά σε συνθήκες κρίσης που όλα τα βλέπουμε πιο φορτισμένα και έντονα, πήρε και το θέμα αυτό, της μαζικής μετανάστευσης, χαρακτήρα εθνικοπατριωτικού και ρεαλιστικοσυναισθηματικού διλήμματος με διαστάσεις τραγωδίας: Φεύγω ή Μένω, λοιπόν;

Δεν θα μπω στις λεπτομέρειες των επιχειρημάτων που αναπτύσσει η κάθε πλευρά. Σε τίτλους θα έλεγα ότι από τη μία μιλάει η λογική, από την άλλη το συναίσθημα:

Σε μία Ελλάδα που τίποτα δεν έχει να προσφέρει και τίποτα δεν μπορεί να εξασφαλίσει από πλευράς επαγγελματικής και υλικής αποκατάστασης σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο και που μόνο καταρρακώνει καθημερινά το ηθικό μας (και το κομπόδεμά μας) πολλοί νιώθουν ότι δεν έχουν θέση, δεν έχουν μέλλον και αποφασίζουν να αναζητήσουν την τύχη τους σε χώρες του εξωτερικού (λογικό).

Η αντίθετη πλευρά ισχυρίζεται ότι, με τον τρόπο αυτό τα «καλύτερα μυαλά» εγκαταλείπουν την Ελλάδα τη στιγμή που τα έχει περισσότερο παρά ποτέ ανάγκη και επιμένει ότι είναι ζήτημα «αγαπάς την Ελλάδα; Απόδειξη!» το να παραμείνουμε στο τόπο μας αυτή τη στιγμή. Ανησυχεί ότι η διαρροή εγκεφάλων, εργατικού δυναμικού, νεολαίας και ελπίδας προς τα έξω θα αποδυναμώσει ακόμα περισσότερο το αναιμικό και υπανάπτυκτο εσωτερικό μας, ενώ οι ανάξιοι-μέτριοι-ακόμα και άχρηστοι που θα μείνουν πίσω, με το δικό τους μοναδικό τρόπο θα αναρριχηθούν σε θέσεις και αξιώματα τέτοια, που και πάλι το ίδιο προβληματικό τοπίο θα δομήσουν (συναισθηματικό).

Εκ φύσεως αρνούμαι να μπω σε μανιχαϊστικά διλήμματα. Πιστεύω ακράδαντα ότι στη δημοκρατία, ακόμα και στην πιο προβληματική δημοκρατία, δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Η χώρα δεν κινδυνεύει να χάσει τα καλύτερα μυαλά της γιατί πολύ απλά δεν φεύγουν (μόνο) οι καλύτεροι, αλλά είτε οι εντελώς απελπισμένοι, είτε αυτοί που τα οικονομικά τους προς το παρόν επιτρέπουν μία μετεγκατάσταση, ανεξαρτήτως IQ, EQ και λοιπών παρομοίων παραμέτρων. Αν φοβόσαστε ότι θα χάσουμε τους άριστους μίας γενιάς, κλάψτε καλύτερα τους άριστους της δικής μου γενιάς: τους περισσότερους από αυτούς δεν θα τους βρείτε να διαπρέπουν στα επιστημονικά fora, αλλά να παίζουν πασιέντζα σε κάποια μετρίως καλή θέση υπουργείου/δημόσιου φορέα όπου τους έχωσε η χαμηλοφιλοδοξία των γονιών τους, η κοινωνία και το μέσον τους. Σε κάθε, πάντως, περίπτωση, η απόφαση τι θα κάνει ή δεν θα κάνει ο καθένας είναι καθαρά προσωπική. Όποιος «βούλεται και δύναται» να φύγει, ας φύγει. Όποιος «βούλεται και δύναται» να παραμείνει, ας μείνει. Ούτως ή άλλως η Ελλάδα θέλει τεράστια δουλειά και από μέσα και από έξω για να ξαναβρεί το στίγμα της και την αξιοπρέπειά της. Εσείς οι έξω θα υπερασπιστείτε με κάθε μέσο την εικόνα της και θα προβάλλετε την αναγέννησή της. Εμείς οι μέσα θα γκρεμίζουμε αυτό το άθλιο οικοδόμημα που χτίστηκε με συμβολή όλων μας («έκαστος συμμετείχε κατά τις δυνάμεις του») κατά τη διάρκεια της μεταπολίτευσης και θα προσπαθήσουμε να φτιάξουμε την Ελλάδα που θέλουμε, την Ελλάδα που θα αγαπάμε.

Όλα δείχνουν ότι – επιτέλους – η μακρά πορεία της κατηφόρας μας προς τον πάτο, όπου να είναι ολοκληρώνεται. Πιο κάτω δε γίνεται να πάμε – ή θα μείνουμε εκεί, ή θα ανέβουμε. Αντί λοιπόν να αναλωνόμαστε σε συζητήσεις, διχασμούς, διλήμματα και συναισθηματισμούς, ας ετοιμαστούμε όλοι και από «Αστραλία» και από Θεσσαλία να βάλουμε πλάτη και τον καλύτερό μας εαυτό για να χτίσουμε την νέα Ελλάδα, που θα ξεκινήσει από τη δόμηση νέας, υγιούς νοοτροπίας και συμπεριφοράς ενός εκάστου, αντί της μικροαλητείας, της λαμογιάς και του ωχ –βρε – αδελφέ με τα οποία μέχρι τώρα πορευόμασταν σε μίκρο και μάκρο επίπεδο. Στην τελική, ποτέ δεν έχει σημασία πού είσαι. Αρκεί να είσαι ο καλύτερος εκεί που μπορείς.

Οπότε,
Σε εμάς τους μέσα εύχομαι “kalo kouragio”.
Και σε εσάς τους έξω «νόστιμον ήμαρ».