Επιτελική Σκέψη

Η εθνική επιτελική σκέψη υπακούει στους κανόνες τις κοινής λογικής. Ανακαλύπτεις και ιεραρχείς τις εσωτερικές Δυνατότητες και τις Αδυναμίες του λαού, όπως επίσης τις Ευκαιρίες και τις Απειλές που διαγράφονται στο πολιτικό περιβάλλον. Η χάραξη Στρατηγικής είναι η εναρμόνιση των εσωτερικών Δυνατοτήτων στις εξωτερικές Ευκαιρίες του πολιτικού περιβάλλοντος, αλλά και η προσπάθεια θωράκισης των εσωτερικών Αδυναμιών από τις εξωτερικές Απειλές που καιροφυλακτούν.

Δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να αρνηθεί στους Έλληνες την εμφανή Δυνατότητα τους της Προσαρμοστικότητας. Έλληνες βρίσκεις σε όλα τα μέρη του κόσμου και κάτω από κάθε είδους συνθήκες, προσαρμόζονται πανεύκολα. Ο λόγος αυτής της προσαρμοστικότητας είναι κυρίως η τάση του Έλληνα να μετέχει ισότιμα σε συλλογικότητες κάθε είδους, οπότε γίνεται εύκολα αποδεκτός, το αίσθημα πληρότητας που πηγάζει από τέτοιου είδους σχέσεις τον κάνει να στεριώνει ταχύτατα και μακροχρόνια στα μέρη που πάει, ενώ αντιλαμβάνεται επίσης εύκολα την ουσία των πραγμάτων. Την Πόλη την κουβαλάμε μέσα μας, όπως έλεγε και ο Καβάφης.

Δύσκολα το αποδέχονται οι Έλληνες, αλλά η σημαντικότερη Αδυναμία τους είναι η Ανηθικότητα. Τους Έλληνες τους ενδιαφέρει μόνο η συλλογικότητα που μετέχουν, η ηθική της υπόλοιπης κοινωνίας τους αφήνει αδιάφορους. Δεν έχουν και άδικο, η ηθική, είτε κοινωνική είτε ατομική, είναι προβληματική έννοια και έναυσμα πολλές φορές ενοχών και συμπλεγμάτων. Ο Καβάφης κάνει λάθος όταν θεωρεί ό,τι τιμιώτερον τον Έλληνα, όπως λάθος κάνει και ο Κάλβος όταν θεωρεί ό,τι ηρωικότερον τον Έλληνα. Ξεχνάνε ότι την ίδια στιγμή που θέσαμε το πρότυπο του Ήρωα, τον Λεωνίδα, θέσαμε και το πρότυπο του Προδότη, τον Εφιάλτη. Οι ελληνικοί πολιτισμοί έμειναν στην ιστορία επειδή ήταν πολιτισμοί του ανθρώπινου μέτρου, κι αυτό επειδή οι Έλληνες ήταν άνθρωποι των Άκρων. Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε μια μόνιμη διαμάχη και διαπληκτισμό επί πάντως επιστητού. Από την Γεωμετρία γνωρίζουμε ότι για να υπολογίσεις το μέσο πρέπει να γνωρίζεις τα άκρα.

Ευτύχημα είναι ότι η Ανηθικότητά αυτή συνοδεύεται και από μια δεύτερη Αδυναμία: την Απειθαρχία. Δεν αναγνωρίζουμε εύκολα αυθεντίες. Η Ανηθικότητα σε συνδυασμό με την πειθαρχία θα μας έφερνε πιο κοντά στους φίλους Ιταλούς και στην Cosa Nostra. Σπάνια οι δικές μας Αδυναμίες παίρνουν βαθιά αντικοινωνική διάσταση. Αυτές οι Αδυναμίες μας παρουσιάζουν ένα βαθύ ιστορικό μειονέκτημα: δύσκολα αναδεικνύονται ηγέτες από την βάση της κοινωνίας μας. Η Ανηθικότητά και η Απειθαρχία μάς εμποδίζει να αναγνωρίσουμε κάποιον ηγέτη από την βάση μας. Γι’ αυτό οι ιστορικές ηγετικές λύσεις στους Έλληνες προκύπτουν συνήθως από ψηλά (Φιλική Εταιρία, Γουδή κ.λπ.)

Εύκολο είναι να εντοπίσουμε στο διεθνές πολιτικό περιβάλλον δύο φαινομενικά αντιφατικές τάσεις: Παγκοσμιοποίηση και Αυτοδιοίκηση. Η Τεχνολογία έχει μικρύνει τον κόσμο και κανείς πλέον δεν βρίσκεται σε απομόνωση, αυτό έχει οδηγήσει σε μια απίστευτη Διάχυση της Πληροφορίας αλλά και Εντατικοποίησης του Ανταγωνισμού. Αυτά οδηγούν σε ένα περιβάλλον συνεχούς αλλαγής, την οποία οι σύγχρονες κοινωνίες αδυνατούν να ακολουθήσουν λόγω μεγάλου μεγέθους. Έτσι έχει παρουσιαστεί το εξής φαινόμενο: από την μια να αναζητούνται μεγάλοι διακρατικοί σχηματισμοί που επιφέρουν οικονομίες κλίμακος και μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα, από την άλλη προωθείται η Αυτοδιοίκηση σε πολύ μικρότερες κοινωνίες που θα προσδώσει την απαιτούμενη προσαρμοστικότητα στις μεγάλες κοινωνικές αλλαγές που σηματοδοτεί η Παγκοσμιοποίηση, επίσης θα προσδώσει και μια αίσθηση πληρότητας που λείπει από τον άνθρωπο των μεγαλουπόλεων.

Στο πλαίσιο αυτής της Αυτοδιοίκησης βλέπουμε εθνότητες να βρίσκονται κοντύτερα από ποτέ στην απόκτηση εθνικής ανεξαρτησίας, σημαντικότερη περίπτωση για μας είναι οι Κούρδοι. Το ανεξάρτητο Κουρδιστάν δεν θα μπορέσει να γίνει δεκτό από την καταγωγικά επιθετική Κεμαλική Τουρκία, διότι θα σημάνει την αρχή του τέλους της. Οπότε ανοίγονται δύο προοπτικές: α) η μετατροπή της Τουρκίας από Κεμαλική σε Νεοοθωμανική, το οποίο σημαίνει ανοχή της πολιτιστικής ιδιαιτερότητας των μειονοτήτων ή β) ένα πόλεμο μεταξύ Τουρκίας και του άξονα Κουρδιστάν-Ισραήλ-Ελλάδος, όπου θα έλυνε τα γεωπολιτικά προβλήματα των χωρών αυτού του άξονα και θα τελείωνε ιστορικά την Τουρκία. Η πρώτη εκδοχή δεν φαίνεται πιθανή διότι μετά από τόσα χρόνια Κεμαλικής καταπίεσης των μειονοτήτων η Τουρκία έχει χάσει από την πλευρά των μειονοτήτων την ελάχιστη εμπιστοσύνη που απαιτείται στην τήρηση της οποιασδήποτε συμφωνίας. Ο Ερντογάν μοιάζει να είναι το κύκνειο άσμα της Τουρκίας.

Ευκαιρίες που ανοίγονται για την Ελλάδα είναι η Παγκοσμιοποίηση και η Αυτοδιοίκηση. Ανέκαθεν οι Έλληνες ζούσαν σε οικουμενικά περιβάλλοντα και συνήθως από θέση ισχύος μέσα στις εκάστοτε ξένες κοινωνίες. Οι ελληνικές κοινότητες έχουν γράψει την δική τους επιτυχημένη ιστορία σε όλο τον κόσμο, η Αυτοδιοίκηση βρίσκεται αποδεδειγμένα στο πολιτιστικό DNA του Έλληνα. Άρα η Προσαρμοστικότητα των Ελλήνων πρόκειται να αποτελέσει μείζων παράγοντα επιτυχίας αν η Ελλάδα προσαρμόσει την διοικητική της δομή προς την κατεύθυνση της συμμετοχής σε παγκοσμιοποιημένα σχήματα αλλά με ταυτόχρονη έμφαση στην τοπική Αυτοδιοίκηση που θα προσδώσει τις απαιτούμενες άμυνες στην καλπάζουσα πολιτιστική καταιγίδα.

Απειλή είναι η Κεμαλική Τουρκία. Η Αδυναμία της Ανηθικότητας έχει ως συνέπεια να μην μπορούμε να λειτουργήσουμε μια παραγωγική καπιταλιστική οικονομία. Η Αδυναμία της Απειθαρχίας έχει ως συνέπεια να μην μπορούμε να λειτουργήσουμε στο πλαίσιο Εθνικού Κράτους με αυστηρές δομές. Ο συνδυασμός αυτών των δύο συνεπειών και το μέγεθος της Τουρκίας, δημιουργεί την συνεχή επιδείνωση της ανισορροπίας οπλικών συστημάτων Ελλάδος-Τουρκίας. Πρέπει σύντομα και με δική μας πρωτοβουλία να ωθήσουμε τις διαφορές μας με την Τουρκία στην μόνη ευμενή για μας λύση: τον Πόλεμο.

Ο Δημήτρης Μ. Ζιαμπάρας είναι Δικηγόρος, ΜΒΑ, DiplEng.