Η Αναψηλάφηση

Χρόνια τώρα κρατάει συντροφιά στους περαστικούς φιλοξενούμενους η εκκλησούλα του κοιμητηριού, ερμητικά κλειστή το πιο πολύ, οχτώ με πέντε ανοιχτή και απαντέχουσα. Ψηλά, δίπλα στην κεντρική της πύλη μια πλάκα εντοιχισμένη ενημερώνει τους πιστούς:

Έχει ξεμείνει από παλιά, με το παλιό τηλέφωνο.
Το εκκλησιδάκι ορθώνεται πάντα μπροστάρης, στο μεσαίο κλίτος. Στα πλάγια του οι διάδρομοι, λουλουδιασμένοι. Αραιά δεντράκια τους φρουρούν, ριζωμένα άκρη στο χαλικόστρωτο. Τραβούν ως πέρα, ψηλά, ως τους λάκκους με τους εξωστέους, σύρριζα στο μαντρότοιχο. Απόξω κυνηγιούνται τ' αυτοκίνητα σαν παλαβά, τα Σάββατα πλακώνουνε παραγωγοί μαναβικής κι εμπόροι, καταφθάνουν με τα καροτσάκια οι νοικοκυράδες για προμήθειες στη Λαϊκή κι η χλαλοή τρυπάει τη μάντρα κι αναστατώνει την κοιμισμένη πολιτεία.
Κάποιες νυχτιές σημαδιακές, μεσάνυχτα γεμάτα, κάτι σκυλιά αϋπνωτα, με τρίχα ορθή, υψώνουν το μουσούδι και αφήνουνε να ξεχυθεί από το τεντωμένο τους λαρύγγι ο καημός που σέρνονταν ολημερίς στο πικραμένο χώμα. Τα δυο λυκόσκυλα του γείτονα αρχιμαντρίτη που λαγοκοιμούνται στο μισοσκότεινό του κήπο πετάγονται απότομα, στυλώνουνε τα μπροστινά τους πόδια, ξεσκεπάζουν δόντια αγριεμένα και δε διαφεντεύουν πια τον ύπνο του αφεντός παρά φυλάγονται από σκιές πετούμενες, σκιρτήματα ανεξήγητα, πυγολαμπίδες π' αναβοσβύνουν δίχως έλεος' από το ίδιο το αίμα τους οπού παφλάζει ρυθμικά στο βυθό του αγγρισμένου αυτιού τους.
Τέτοιες νυχτιές έχει πάντα φεγγάρι και πάντοτε περιπολούνε σύγνεφα. Το φεγγάρι τρέχει και κρύβεται πίσω τους, καλού-κακού, όσο να λήξει ο συναγερμός, και δεν ξαναβγαίνει πριν συχάσουν οι ψυχές και τα βλέφαρα κυλήσουνε βαριά πάνω στους κατακόκκινους απ' τ' αλυχτήματα βολβούς.
Και τούτη τη νυχτιά, κει που χανότανε το φεγγαράκι, σκιά αραχνοϋφαντη ξεκόλλησε από τη σκοταδερή τη μάντρα, γλίστρησε βιαστική ανάμεσα στα μνήματα, ακλούθησε το διάδρομο ως την πινακίδα του Αγίου, προσπέρασε το ναϊδριο, βγήκε στην πλατεϊτσα με την αμπαρωμένη σιδερόπορτα και χώθηκε δεξιά στο απροσπέλαστο, το σιωπηλό τ' οστεοφυλάκιο.
Στον επόμενο τόνο το οστεοφυλάκιο μετατράπηκε σε κάστρο πάνω σε ξύλινη εξέδρα στη μέση της Αχερουσίας. Γύρω τριγύρω λόχμες χαμένες στην υγρασία και την καταχνιά. Στο εσωτερικό του κάστρου ξεκίνησε ένα δρώμενο. Μια έδρα ειρηνοδίκη, υπερυψωμένη και μπροστά της, καθέτως, ακροβολισμένα δυο παγκάκια. Κενό ανάμεσό τους, κι ύστερα σειρές καθίσματα. Κάθε κάθισμα και μαξιλαράκι. Τα οστέα, συναρμολογημένα, έλαβαν θέσεις.
Στον τοίχο πίσω από την έδρα του ειρηνοδίκη μια μεγάλη περγαμηνή. Γραφή βυζαντινογράμματη:

Ο ειρηνοδίκης ήτανε θεωρητικός. Ψηλός, χοντροκόκαλος, με τα ρουθούνια ορθάνοιχτα. Καρφώθηκε βαρύς στην έδρα του, τέντωσε τα χέρια, σαν για να 'ρθουνε στα ζύγια τα μανικετόκουμπα, κι ατένισε με ύφος ιλαρόν το ακροατήριο.
-Έχουμε τίποτα αναβολές; ρώτησε ενθαρρυντικός.
Πλησιάσαν οι συνήγοροι –άλλος το μακρύ του, άλλος το κοντό του.
-Ένας-ένας! τους σύστησε προεισαγωγικά.
Δε βιαζότανε. Του 'μπιστευότανε καθείς τον πόνο του εν εκτάσει. Μερικοί –ελάχιστοι- δεχόνταν την αναβολή, μα να 'ταν σύντομη. Οι πιότεροι ανθίσταντο, ηρωικώς. Κείνος τους άκουγε με υπομονή κι ύστερα, σαν έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος, τους ενημέρωνε όχι για το αν θ' αρνιόταν την αναβολή -αυτό δεν το συζήταγε- παρά για τη δικάσιμη:
-Για δέκα μήνες αναβάλλεται. Πιο κοντινή δεν έχουμε …
Εκείνοι που καρτέραγαν να δικαστούν, είδανε κι έπαθαν όσο να 'ρθεί η σειρά τους. Aργά, αλλά σταθερά, διάβαζε ολάκερα τα ονόματα, παρόντων και απόντων, χορταστικά, κι όταν απουσιάζαν όλοι τους, ρωτούσε ανοιχτά, το ακροατήριο:
-Ματαιούται αυτή;
-Μάαλιστα! αποκρινόνταν οι πιο νευρικοί κι αδημονούντες.
Τέλος, εκφώνησε και μία που θα δικαζότανε: Κώστας Φαναρτζής κατά Γεωργίου Πενθερού. Έδωσε το λόγο στους δικηγόρους. Αρχίνησε ο πρώτος να του ξηγά το αίτημα του Φαναρτζή. Ζητούσε να μην εκτελεστεί η απόφαση, να μην τονε πετάξουν απ' το φαναρτζίδικο πριν να του δικαστεί η έφεση. Τον σταματά ο ειρηνοδίκης:
-Εσείς μου αναπτύσσετε την έφεση. Εγώ θέλω ένα να μου πείτε: Θα την κερδίσετε;
-Γι' αυτό δε σας μιλώ, κύριε Πρόεδρε;
-Ναι, αλλά έχουμε κι άλλες υποθέσεις…Φέρτε το μάρτυρά σας.
Φέρνει τον ίδιο τον πελάτη ο συνήγορος. Φαναρτζής κοντουλός, αγαθός στην εμφάνιση, που όλο κι όλο που 'ξερε ήταν να κοπανάει τις λαμαρίνες. Τον ερωτά ο κύριος Πρόεδρος:
-Εσείς στο φανοποιείον του Πενθερού σας ασκούσατε νομήν και κατοχήν ή ήσαστε με χρησιδάνειον;
-Έεε…, κάνει αμήχανα ο Φαναρτζής ο δόλιος. Φτερά, πόρτες, ό,τι λάχει ασκούσαμε. Φαναρτζοδουλειές… Δάνειο, να πάρω^. αλλά πώς να το ξοφλήσω;
-Δεν μου απαντάς! τον επιπλήττει η Έδρα.
-Κύριε Πρόεδρε, δεν καταλαβαίνει από νομική ορολογία…
- Άγνοια νόμου δεν συγχωρείται, κύριε…
Καταφθάνει ο μάρτυρας του Πενθερού. Μ' εκείνη τη συμπαθητική εμφάνιση του ικανοποιημένου απ' τη ζωή κι από τη συγκυρία. Η κάτω γνάθος κρεμαστή^. παραπατάει. Στεκάμενος κλονίζεται: Οινοβαρής. Η Έδρα τον ρωτά ασυγκίνητη:
-Θα ευδοκιμήσει η έφεσις του αιτούντος;
-Μα, κύριε Πρόεδρε, πού ξέρει αυτός; Σάμπως τη διάβασε;
-Ο Νόμος το απαιτεί!
Το πρώτο μαξιλαράκι του 'ρθε σβουριχτό. Πέρασε ξώφαλτσα και χτύπησε στον τοίχο, πίσω του. Απ' τα επόμενα, δυο-τρία τονε πετύχαν καταπρόσωπο. Αλλά δεν τού 'καναν ζημιά. Κι ούτε πτοήθηκε.
-Να εκκενωθεί η αίθουσα, διέταξε ηγεμονικά.
Τα λείψανα σηκώθηκαν απ' τα καθίσματα, πλησιάσανε, άλλα πηδήξανε την έδρα κι άλλα την προσκυνήσανε^. μαζεύαν τα μαξιλαράκια, του τα ξαναπέταγαν ουρλιάζοντας προκλητικά:
-Άει στον Καιάδα! Αγράμματε!
Κάποιο μαξιλαράκι, εκτοξευμένο εξ επαφής, του 'στριψε το κρανίο τα μπρος πίσω. Κείνος συνέχιζε να φωνασκεί, σαν κουρδισμένος, απευθυνόμενος στην περγαμηνή, ενώ οι πήχεις του διέγραφαν ημικύκλια κατά το ακροατήριον:
-Να εκκενωθεί η αίθουσα! Να εκκενωθεί η αίθουσα!
Τα σκηνώματα δεν αστειεύονταν. Σκαρφάλωσαν όλα μαζί πάνω στην έδρα και του τραβολογούσανε τα κόκαλα. Τον αποσύνδεσαν τελείως. Πετάξαν τα οστέα, τεταπεινωμένα, στο παρακείμενο χαρτοκιβώτιο στολισμένο μ' ένα ξερογλειφάμενο τετράποδο και μια πιατέλα "FRISKIES".
Αλλά, πριν καν αρχίσει την αγόρευση ο πληρεξούσιος του Φαναρτζή, βουβάθηκαν τα χουγιαχτά πίσω από το μαντρότοιχο. Χάθηκε η λίμνη αυτοστιγμής, τ' οστεοφυλάκιο ξανάγινε απροσπέλαστο και σιωπηλό, ξεκόλλησε η σκιά, βγήκε στην πλατεϊτσα, ακλούθησε το διάδρομο ως την πινακίδα με το τηλέφωνο του Αγίου, προσπέρασε το εκκλησιδάκι, γλίστρησε ανάμεσα στα μνήματα, χάθηκε βιαστική στη μάντρα τη σκοταδερή.
Κανένα μάτι ανθρωπινό -μήτε κι αυτή η σελήνη- δεν είχε ως τότε αξιωθεί να ανακαλύψει τι ζητούν κάποιες περίεργες σκιές και ξαγρυπνούν τις νύχτες.