Αρχική arrow Δικαιοσύνη arrow ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ λύσεις λογικής

ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ λύσεις λογικής

Έχει γραφτεί από Κωνσταντίνος Παπακασόλας
Κυριακή, 02 Νοέμβριος 2014

papakasolasΤου Κωνσταντίνου Παπακασόλα*

Οι ασφαλιστικές εισφορές στην περίπτωση των αυτοαπασχολούμενων, επιστημόνων και αγροτών έχουν τον έξης διττό χαρακτήρα:

Aφενός πρόκειται για εισφορές συντάξεως και υγείας με χαρακτήρα αυτασφάλισης (με μηδενική έως πολύ μικρή ανταποδοτικότητα δυστυχώς βλ. πχ χρέωση εισφορών υγείας επί μη παροχής υπηρεσιών υγείας και καταβολή υψηλότατων εισφορών για την παροχή μιας πολύ μικρής συντάξεως)

Αφετέρου αποτελούν και ένα είδος συνεισφοράς στα δημοσιά βάρη, κατά τις επιταγές της αρχής της αλληλεγγύης των γενεών η οποία όμως δεν έχει ούτε αποτελεσματικώς δίκαιη κλιμάκωση ανάλογα με το εισόδημα -όπως όλα τα δημοσιά βάρη- αλλά πλέον τίθεται εν αμφιβoλω και η ως άνω αλληλεγγύη λογω των διαφαινομένων ισχνών απολαβών της παρούσης γενεάς εργαζομένων εν συγκρίσει με την σημερινή γενιά συνταξιούχων την απολαμβάνουσα τα αγαθά της δημοσίας ασφάλισης (παροχές υγείας, υψηλές συντάξεις και εφάπαξ και ηλικιακά όρια).

Φυσικά δεν ομιλεί κανείς για απόλυτη ανισότητα, καθώς υπάρχουν και σήμερα πολλοί ανασφάλιστοι μεγάλης ηλικίας και χαμηλοσυνταξιούχοι, αλλά η αναλόγια προσφοράς και παροχών των δυο γενεών είναι καταφανώς άδικη θέτοντας ένα τρίτο επίπεδο ανισότητας μετά από αυτή του δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και αυτοαπασχολούμενων – μισθωτών.

Λογω της δεύτερης ιδιαιτερότητας δηλαδή ότι οι εισφορές είναι ένα είδος δημόσιου βάρους, οι περισσότερες χώρες έχουν φροντίσει αυτόν τον ιδιόμορφο "φόρο συνταξιούχων" να μην τον επιμερίζουν σε όλους κατά τον ίδιο ύψος αλλά φροντίζουν να επιβαρύνεται κάθε ασφαλισμένος ως εκεί που αντέχει εισοδηματικά.

Τέτοια διάκριση στη χώρα μας δεν υπάρχει. Οικονομικά αδύναμοι και ισχυροί κατ ουσία καλούνται κατά απαράδεκτο τρόπο να συνεισφέρουν ισόποσα στην ανάγκη αυτή με σωρεία καταναγκαστικών μέτρων.

Τα ασφαλιστικά ταμεία σε πολλές χώρες του εξωτερικού συμπληρώνουν τους πόρους τους πια και από ποικίλες επενδυτικές πήγες, καθότι το πρόβλημα της υπογεννητικότητας και ανεργίας είναι παρόν σε πολλές δυτικές χώρες, ώστε να είναι πρόδηλο ότι οι εργαζόμενοι δεν θα μπορούσαν να συντηρούν μονό με τις εισφορές τους ένα τόσο απαιτητικό ασφαλιστικό σύστημα, όπως το γενεαλογικό.

Η χώρα μας αναπληρώνει τα κενά σχεδόν όλων των ταμείων από τον προϋπολογισμό. Και εδώ όμως το πράττει άνισα, καθώς η ενίσχυση ανά ταμείο η ανά ασφαλισμένο/συνταξιούχο έχει σπουδαίες και αδικαιολόγητες αποκλίσεις από ταμείο σε ταμείο, ώστε να μην εμπεδώνεται αίσθημα ούτε ασφαλείας ούτε ισότητας.

Επειδή το ασφαλιστικό όμως είναι παλιά υπόθεση για όλες τις πολιτισμένες χώρες, παρατηρούμε σε πλείστες αυτών να έχει προ πολλού τηρηθεί το αυτονόητο, δηλαδή να μην καλούνται καταρχήν όλοι οι ασφαλισμένοι αυθαίρετα να συμβάλλουν στον ίδιο βαθμό στο γενεαλογικό-αναδιανεμητικό σύστημα συντήρησης των σημερινών συνταξιούχων.

Έτσι ανάλογα με το εισόδημα οι εισφορές ξεκινούν από χαμηλότερα μεγέθη και φτάνουν σε υψηλοτέρα όσο το εισόδημα αυξάνεται και αρά και η εισφοροδοτικη ικανότητα. Είτε με σταθερό ποσοστό επί του πραγματικού και όχι τεκμαρτού εισοδήματος, είτε με προοδευτική αύξηση συνεισφοράς.

Το ίδιο γίνεται και στην Ελλάδα, στην περίπτωση όμως των μισθωτών μόνο, δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, οπού όντως οι εισφορές είναι μέρος η ποσοστιαίο κλάσμα επί των μηνιαίων αποδοχών, που σε κάθε περίπτωση δεν υπερβαίνει κάποια αδικαιολόγητα όρια, πχ αφήνει ένα οριακά επαρκές εισόδημα στο μισθωτό να επιζήσει αξιοπρεπώς.

Ακόμα και στον κατώτατο σημερινό μισθό η επιβάρυνση των εισφορών παρότι είναι πάρα πολύ μεγάλη, δεν είναι όμως εξοντωτική.

Αν συνέβαινε κι εδώ ο παραλογισμός που υπάρχει στους αυτοαπασχολούμενους θα βλέπαμε φαινόμενα όπου το ύψος των σχετικών κρατήσεων του μισθωτού από 30 η 40% θα ανέβαινε στα αδιανόητα ποσοστά των 70%-80% κι ακόμα και άνω του 100% των μηναίων η ετήσιων μισθών/εισοδημάτων!

Αυτό όμως που εφαρμόζεται σε όλους στις περισσότερες χώρες και στους μισθωτούς στην Ελλάδα δεν εφαρμόζεται στους αυτοαπασχολούμενους ακόμα και όταν έχουν αποδεδειγμένα ελάχιστο η μηδενικό εισόδημα.

Σε σωρεία χωρών όπως η Αγγλία, η Ελβετία, η Πορτογαλία, το Λουξεμβούργο, η Φινλανδία κλπ εφαρμόζεται και όριο απόλυτης απαλλαγής από υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών σε αυτοαπασχολούμενους για τον αυτονόητο λόγο ότι ο νομοθέτης δέχεται ότι δεν μπορούν να καταβάλλουν καθόλου ασφαλιστικές εισφορές καθώς σε άλλη περίπτωση θα εξαθλιώνονταν οικονομικά.

Το όριο αυτό ποικίλλει περίπου από τα 4 έως τα 8 χιλιάδες ευρώ. Με όρους οικονομικούς θα λέγαμε ότι ανέρχεται στις περιοχές του ορίου της φτώχειας. Άξιο μνείας φυσικά ότι η χώρα μας βρίσκεται σε πολύ χειρότερη μοίρα από αυτές από πλευράς ακρίβειας βασικών αγαθών, εισοδημάτων, ανεργίας αλλά παρολαυτα δεν υιοθέτησε παρόμοιο ελαφρυντικά μέτρα.

Ακόμα και στην περίπτωση του PSI το βάρος αναπλήρωσης του κενού αμέσως μετατέθηκε στους εργαζόμενους χωρίς να υπάρξει ανακεφαλαιποιηση των ταμείων, όπως αντίστοιχα συνέβη με τις τράπεζες. Η κατακρήμνιση του ΑΕΠ δεν καθρεφτίστηκε ποτέ σε μείωση των εισφορών, που έτσι κι αλλιώς όμως δεν παύουν να είναι πρωτίστως και θέμα ατομικής ικανότητας, καθώς πολλοί εργαζόμενοι είχαν πτώση εισοδημάτων μεγαλύτερη της πτώσης του ποσοστού του ΑΕΠ, δοθέντος ότι σε ένα τεράστιο αριθμό εργαζομένων οι απώλειες από την κρίση είναι αναμενόμενο να είχαν εντελώς διαφορετικό βαθμό επιρροής, ήταν δε συχνά υπαρκτές και προ της ενάρξεως της οικονομικής κρίσης (υποαπασχόληση, εργαζόμενοι με μπλοκάκι, γενιά των 700 ευρω κλπ)

Το πνεύμα του ευρωπαίου νομοθέτη στις περιπτώσεις αυτές εκφράζεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο με την μνεία του Λουξεμβουργιανού Υπουργείου Κοινωνικής Ασφάλισης που αναφέρει σχετικά :

“Η αρχή ότι κάθε βιοποριστική δραστηριότητα καλύπτεται έναντι όλων των κινδύνων όσον αφορά την κοινωνική ασφάλιση, μετριάζεται σε ορισμένες περιπτώσεις που αναφέρονται παρακάτω oi οποίες δεν συνεπάγονται την εγγραφή τους αντίστοιχα στην κάλυψη ενός ορισμένου κινδύνου.

Κάθε ανεξάρτητος επαγγελματίας που δηλώνει ότι το εισόδημα από αυτοαπασχόληση του δεν υπερβαίνει το εν τρίτο του κατώτατου μισθού ανά έτος εξαιρείται από την ασφάλιση υγείας, ατυχημάτων και συντάξεων. Η απαλλαγή αυτή μπορεί να χορηγηθεί αναδρομικά.


Εάν το εισόδημα ενός επαγγελματία είναι για περισσότερα χρόνια κάτω από το όριο αυτό, η υποχρεωτική ασφάλιση διατηρείται.

Όταν ο αυτοαπασχολούμενος εργαζόμενος δηλώνει επαγγελματικό εισόδημα κάτω από το 1/3 του ελάχιστου κοινωνικού μισθού , μπορεί να ζητήσει την απαλλαγή για μικρό εισόδημα προκειμένου να απαλλαγεί από τις εισφορές υγείας, ατυχημάτων και συντάξεων".


Περά από τις ήδη υπάρχουσες αυτές περιπτώσεις ευρωπαϊκών χωρών ΟΛΙΚΗΣ απαλλαγής από ασφαλιστικές εισφορές η έστω ΣΥΜΒΟΛΙΚΗΣ η εθελοντικής συμμετοχής σε αυτές, για όσους ελευθέρους επαγγελματίες έχουν μικρά και πολύ μικρά έσοδα, υπάρχει και η πολύ ενδιαφέρουσα και αναλόγου ύφους νομοθετική πρόβλεψη της Κύπρου.

Παρότι υπάρχουν προκαθορισμένα εισοδηματικά τεκμήρια ανά επαγγελματική κατηγορία, ανά έτος, ο αυτοαπασχολούμενος έχει το δικαίωμα και τη δυνατότητα να αιτηθεί την εξαίρεση του από τις πάγιες εισφορές, αφού τεκμηριώσει ότι το πραγματικό του εισόδημα είναι κατώτερο από το νομοθετικως θεσπισθέν. Κατόπιν αποδείξεως λοιπόν, πληρώνει ακολούθως εισφορές ΕΠΙ του ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ του εισοδήματος, και όχι επί τεκμαρτού:

«Κοινωνική Ασφάλιση. Κατηγορίες ασφαλισμένων στο Σχέδιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Το Σχέδιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων της Κύπρου, ασφαλίζει υποχρεωτικά όλους ανεξαίρετα τους εργαζομένους στην Κύπρο, είτε αυτοί είναι μισθωτοί είτε αυτοτελώς εργαζόμενοι.

Το Σχέδιο χρηματοδοτείται με εισφορές των ασφαλισμένων, των εργοδοτών και του Κράτους.

Αυτοτελώς Εργαζόμενοι

Για τους αυτοτελώς εργαζομένους η εισφορά είναι 19.2%. Από το ποσοστό αυτό, 14,6% πληρώνει ο ίδιος ο αυτοτελώς εργαζόμενος και 4,6% το κράτος.

Αναλυτικότερα, τα ποσοστά εισφορών για αυτοτελώς εργαζόμενους θα διαφοροποιηθούν ως ακολούθως:

1. 20,5% από το οποίο 15,6% καταβάλλεται από τον ίδιο και 4,9% από το Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας, από την πρώτη Δευτέρα του έτους εισφορών 2019, κλπ

Κάθε αυτοτελώς εργαζόμενος καταβάλλει εισφορές πάνω στο κατώτατο ποσό ασφαλιστέων αποδοχών για την κατηγορία στην οποία κατατάχθηκε.

Αν το πραγματικό εισόδημα αυτοτελώς εργαζομένου είναι χαμηλότερο από το κατώτατο ποσό της αντίστοιχης επαγγελματικής κατηγορίας, τότε αυτός δικαιούται να υποβάλει αίτηση συνοδευόμενη από αποδεικτικά στοιχεία για το εισόδημα του, και αφού ικανοποιήσει τον Διευθυντή των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων ότι το εισόδημα του είναι χαμηλότερο, τότε δικαιούται να πληρώνει εισφορές πάνω στο πραγματικό του εισόδημα.

Το παράδειγμα της Ευρωπης μπορεί να αποτελέσει οδηγό για την προσπάθεια ανάτασης από την σημερινή υπερχρέωση των ασφαλισμένων αυτοαπασχολούμενων, με απλούς και αυστηρούς κανόνες.

(http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/0FF191B10E7C413FC22574CC0041AB8C?OpenDocument)»


Σχετικά λινκς που μπορεί κανείς να μελετήσει ανάλογες ρυθμίσεις και άλλων χωρών είναι τα κατωθι:
http://www.hmrc.gov.uk/working/intro/class2.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Taxation_in_Norway
http://lisbon.angloinfo.com/information/money/social-security/
http://www.ccss.lu/non-salaries/independant/dispenses/
http://selfemployedsupports.ie/class_s.en.html
http://www.internationallink.ch/cvci/services/caisses-sociales/avs.html
http://www.kpmg.com/CH/en/Library/ArticlesPublications/Documents/Tax/pub-20120606-social-security-insurance-en.pdf
http://www.eurofound.europa.eu/comparative/tn0801018s/fi0801019q.htm
http://www.etk.fi/en/service/self-employed/1432/self-employed
https://www.varma.fi/en/Yritykset/YrityksenToiminta/The-selfemployed-persons-earnings/entrepreneurs-YEL-earnings/Pages/Default.aspx
http://www.parisvoice.com/practical-paris/135-french-social-security-system-explained

*Ο κ. Κωνσταντίνος Παπακασόλας είναι δικηγόρος Αθηνών.

Τελευταία ενημέρωση Κυριακή, 02 Νοέμβριος 2014

0 Σχόλια

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Θα πρέπει πρώτα να συνδεθείτε για να υποβάλετε σχόλια.

Πρόσφατες Αναρτήσεις

Ημερολόγιο Εκδηλώσεων
Δευ Τρι Τετ Πεμ Παρ Σαβ Κυρ
31 Ιούλ 01 02 03 04 05 06
32 07 08 09 10 11 12 13
33 14 15 16 17 18 19 20
34 21 22 23 24 25 26 27
35 28 29 30 31 Σεπ Σεπ Σεπ
Προσεχείς εκδηλώσεις:

Δεν υπάρχουν προσεχείς εκδηλώσεις.

Επικαιρότητα

Best viewed with any browser Best viewed in 1280x1024

Σχεδιάστηκε από
Powered by Elxis CMS
Η πρόσβαση στην ιστοσελίδα και η χρήση του περιεχομένου και των υπηρεσιών της προϋποθέτει και συνεπάγεται την ανεπιφύλακτη αποδοχή των Όρων Χρήσης, τους οποίους παρακαλείστε να διαβάσετε προσεκτικά.
LawyersVoice.gr - Copyright 2008-
RSS 0.91 RSS 1.0
RSS 2.0 ATOM 0.3
OPML